Գինու խցանը օգտագործելու մի քանի հետաքրքիր տարբերակ

Լուսանկարը դիտելիս մեկ հարց է առաջանում <ԻՄԱՍՏԸ>

Կոճակամանից մինչեւ արվեստ մեկ քայլ է

Բոլորիս տանն էլ կա կոճակներով լի մի տուփ, որ տարիների ընթացքում հավաքվել-կուտակվել է: Այդ շորերի մեծամասնությունը մենք վաղուց մաշել ենք, դեն նետել, իսկ կոճակները պահել: Տատս հին, մաշված շորերից կտրում-պահում էր կոճակները:  <Պետք կգա>- պատասխանեց, երբ փոքրիկ էի հարցրեցի: Եվ իրոք: Թել, ասեղ, բազմագույն կոճակներ, մի քիչ ազատ ժամանակ եւ անասհման երեւակայություն եւ կարող է ստացվել ուղղակի գեղեցիկ նկար, լուսանկարի շրջանակ, նույնիսկ` հարսանեկան տարոսիկ: Մնացածը թողնում եմ Ձեր երեւակայությանը:

,

                                                                                         

   Սիրով` Աղավնի Նավասարդյան

Չորսով

Չէ', մենակ չե'մ, չորսով ենք` առնվազն` ես, դու, նա /նրանք/ գինին: Այյյ, տեսնում ես, ոնց մոռացանք, բա խեղճ ու կրակ` կոտրված սիրտս: Հա, ճիշտ ես, մենք մենակ չենք, առնվազն ես ու նա ենք, կամ դու ու նա, իսկ սիրտս/այ նա մենակ է/...բանտարկված: Մոլորյալը այս ու այն կողմից, պատ ու անդունդների տակից փշրված, հնամաշ, խունացած բառեր է մուրում, որ խլացնող այս անսահմանության մեջից քեզ հասցնի իր վաղուցվա բազմիցս ասված մի հասարակ <<սիրում եմ>>: Հենց այսպես` փոքրատառով, չակերտների մեջ: Անհնար է: ԱՆդառնալիություն է, անօգնական ճիչ է, անուժ թռիչք է կանխատեսելի ցավոտ ազատ անկումով, հասարակ չակերտների մեջ, փոքրատառով: 23:45, 46,47,47,48,48,48,48 ու ձգվում է անվերջ ժամանակը 00:22.....
Զարմանալի է, ինչքան խլացնող կարող է լինել մութ սենյակի համառ լռությունը, ինչքան խորն ու պատկերավոր...00:30
........................................................................................................

<Անավարտ մենախոսություն>. Արմո Մկրտչյան

Տարիներ առաջ էր, երբ ծանոթացա Արմո Մկրտչյանի հետ:

Իր տեսակի մեջ եզակի մարդ էր, խորաթափանց ու հեռատես: Յուրաքանչյու իրավիճակի համար մի խորհուրդ ուներ, նրա գիրը դարմանող էր, գրքերում մարդկային ճակտագրեր են, ամենախոր ու նվիրական զգացմունքներ, փիլիսոփայական մեկնաբանություններ: Մեր վերջին զրույցի ժամանակ` մահվանից օրեր առաջ, ասաց. <Երկար տեւեց այս դադարը, այս մեկը` չորրորդը /գիրքը/, ավելի լավն է լինելու, կրկին գրելու եմ, դու ինձ պետք է օգնես համակարգչային շարվածքի եւ սրբագրության հարցում>:

Սերն ու փիլիսոփայությունը Սոմերսեթ Մոեմի <Լուսին եւ վեցպենսանոց> վեպում

Անգլիացի գրող Վիլիամ Սոմերսեթ Մոեմը /1874-1965թթ/ իր <Լուսին եւ վեցպենսանոց> վեպը գրել է Թաիթի կատարած ճանապարհորդությունից հետո 1919 թվականին: Մեզանից յուրաքանչյուրը, ով կարդացել է այս վեպը կփաստի, որ ընթերցանությունը սկսելուց մինչեւ գրքի ավարտը փորձել է որեւէ կապ գտնել գրքի վերնագրի եւ բովանդակության միջեւ: Այն մի փոքր սիմվոլիկ բնույթ է կրում եւ որոշակի ենթատեքստ ունի: Ուրեմն այսպես, գրքի վերնագիրը հիմնականում մեկնաբանվում է հետեւյալ կերպ. Իսկական արվեստը հարաբերվում է մանր բուրժուական կենցաղային մանրուքներին այնպես, ինչպես լուսինը չնչին արժեք ունեցող վեցպենսանոց մանրադրմամին:

Կոտորակված սերս

Չգիտեմ էլ ինչ ասեմ... մարդ կամ սիրում է կամ չի սիրում, կամ հարգում է եւ անկեղծանում, կամ խաբում է եւ ցավ պատճառում: Բացառություններ կան, բայց կանոնից այսքան չեն շեղվում: Մարդը չի կարող մի քանի օրվա մեջ այդքան փոխվել, չի կարող կողքիդ լինել ու սիրել, հետո տանջել ու արհամարհել.... Եվ ինչ մնաց ինձ մի ամբողջ տարվա անհանգիստ թփրտացող սրտից, միայն ծամծմված ու կուչ եկած մի կտոր սիրտ...
Քայլում եմ մտածկոտ եւ անտարբեր, իսկ ականջակալներումս մի երգ է հնչում քաղցրանուշ ու մեղրածոր, անցածի ջերմ ու տաք հուշերը արթնացնելով....Միայն այս երգը մնաց ինձ քեզնից հետո...միայն այս....եւ շատ ծանոթ մի բույր...channel blue-ն եւ մի ժամացույց` զույգ աղավնիներով, որ բաժանվեցին... Սիրտս էլ է մենակ...Ինձ մնաց մեկ էլ կոտորակված սերս...

ԵԹԵ ՍԻՐԵԼԻԴ ՔԵԶ <ՄՈՌԱՑԵԼ> Է, ԱՊԱ ....

Հետաքրքրեց? ուրեմն կարդա' մինչեւ վերջ...
Հիմա դու քիթդ կախած նստած ես կոմպի առաջ ու մկնիկն ես կոտրատում յութուբում տխուր երգ ես լսում եւ համարյա դեպրեսիայի դուռն ես հասել ուրեմն դու կարող ես կամ թակել սթրեսի դուռը եւ առանց համեցեքի սպասելու մուտք գործել կամ հաղթել եւ ուժեղ լինել...
Եվ այսպես մի քանի խորհուրդ.
1. Հանգստացիր եւ մի ներվայնացիր` դրանից դեմքիդ կնճիռներ են առաջանալու, դու հո չես ուզում ժամանակից շուտ ծերանալ:

2. Հիշիր, որ դու գեղեցիկ եւ խելացի ու արժանի ես ամենալավին, դա քեզ ուժ կտա եւ ինքնավստահություն:

3. Եթե սիրելիդ զբաղված է եւ քեզ աչքաթող է արել, ապա օգտվիր դրանից ու օգտագործիր <ազատ> ժամանակդ քեզ համար:

4. Եվ այսպես դու ունես բավականին ազատ ժամանակ, որպեսզի զբաղված քո արտաքինով, չէ որ քո <անտանելին> սիրում է, որ ամեն ինչ տեղը տեղին լինի, ինչ կասես????

5. Նա քեզ դեռ չի ասել, որ դու շատ գեղեցիկ աչքեր ունես որոնցից չի կարողանում հայացքը անգամ կտրել, դե ինչ ես սպասում գայթակղիր նրան կրկին, չարաճճի աչքերի խաղ սկսիր

6. Դրա համար թարթիչներիդ քսիր գերչակի յուղ, որ ավելի արտահայտիչ դառնան, եւ նոր տուշ գնիր, եթե իհարկե կարող ես քեզ թույլ տալ

7. Դեմքդ անկասկած հոգնած է եւ լարված, ինչ կարծիքի ես թարմեցնող դիմակի մասին, ազատիր դեմքդ լարվածությունից եւ  այդ անտանելի սեւ կետիկներից, եթե դիմակդ վերջացել է սառնարանում հաստատ վարունգ կգտնես, որով կարող ես թարմացնել դեմքդ:

8. Դու դեռ կարդում ես  :Ճ նու հավանեցիր?, ուրեմն ցած դիր մի կողմ հեռախոսը եւ չփորձես զանգել նրան, թող մտածի, որ առանց իրեն էլ շատ լավ գլուխս ես հանում, թող կարոտի եւ ինքը զանգի, եթե չզանգի? ուրեմն քեզ նա պետք չէ:

8. Այսպես դեռ ժամանակ ունես, կարող ես շատ հետաքրքիր գործով զբաղվել, երեւակայությանդ մի քիչ զոռ տուր, եւ ինչ որ հետաքրքիր մանիկյուր արա, ասենք օրինակ ձմերուկներ նկարիր եղունգներիդ կամ բալ, դրանք ամառային այս թեմատիկայով են:

7. Հա չմոռանամ ասել, որ ասում եմ մանիկյուր պեդիկյուրը հետն է :Ճ

8. Բա մազերդ? կարող ես նոր սանրվածք անել, կամ չոլկադ մի քիչ ձեւափոխել, եթե չունես կտրիր, չէ որ վաղուց էիր դրա մասին <երազում>


9. Հետո նրան հաղորդագրություն կգրես, որ նոր սանրվածք ունես, թող հետաքրքրությունից վառվի, դա նրան քիչ է:

10. Իհարկե հոնքերդ հանելու մասին չես մոռացել, չէ?, դա հայացքիդ ավելի խորաթափանց կդարձնի:

11. Զանգիր բոլոր ընկերուհիներիդ եւ հրավիրիր ձեր տուն, մի լավ կտժժժաք, չարաճճիություններ կանեք, չէ որ վաղուց ընկերուհիներիդ մասին <մոռացել ես> նրանցից ոմանք նույնիսկ քեզնից նեղացել են, չէ????

12. Հագիր ինչ որ թեթեւ զգեստ, որ վաղուց գնել ես եւ մոռացել ես այն զգեստապահարանիդ մի անկյունում, քանդիր պահարանդ եւ հաստատ ինչ-որ բան կգտնես:

13. Վերջապես դռան զանգը եւ ընկերուհիներդ եկան, դե սուրճի պատրաստություն տեսեք, քաղցրեղենի մասին անկասկած չեք մոռացել, չէ? կորչեն բոլոր դիետաները

14. Դուք կարող եք մի լավ լիցքաթափվել, դրա համար միացրեք մի լավ հիթային երաժշտություն, ակումբային մի երգ եւ պարեք, լիցքաթափվեք մի լավ, կարող եք նույնիսկ մի փոքր բղավել, եթե ձեր հարեւանների պատասխան գործողություններից :Ճ

15. Երբեւէ փորձել եք գուշակել սուրճի բաժակով, ճիշտ ժամանակն է, շատ զվարճալի զբաղմունք է, դե փորձեք երեւակայել սեւ պատկերները ինչի նման են, այ տեսնում ես դու նույնիսկ տառեր ես տեսնում, դե'

 16.Կարող եք գնալ գնումների եւ մի լավ ծախսեք, դա ձեզ մեծ բավականություն կպատճառի, իսկ եթե միջոցներ չունես, ապա կարող ես ինքդ նոր զգեստներ կարել, կամ էլ նայիր մայրիկի օժիտի ճամպրուկների մեջ ինչ է մնացել, ձեւափոխիր ինչ-որ բան, երեւակայություն եւ էլի երեւակայություն

17. Հաղորդագրություն գրելու ժամանակն է, գրիր որ նոր սանրվածք ունես եւ ինքը շատ կհավանի

18. Դու վաղուց էիր ուզում նրան մի բան նվիրել, մտածիր կարող ես ընկերուհիներիդ հետ խորհրդակցել, մտածիր մի յուրահատուկ նվեր, անկրկնելի, կամ իր մեջ իմաստ պարունակող:

19. Օրիանակ ես սիրելիիս նվիրել եմ ժամացույց, որի մեջ զույգ աղավնիների են, ամեն անգամ ժամը նայելիս նա ինձ կհիշի, դե մտածիր իսկ դու ինչ կարող ես անել?????

20. Կարող ես նկարվել ընկերուհիներիդ հետ եւ քցել ֆեյսբուք, նա հաստատ սրան չի դիմանա եւ կզանգի, դուք կհանդիպեք եւ ամեն ինչ առաջվա պես կլինի:

21. Իսկ եթե այս ամենը անելուց հետո, նա կրկին չզանգի եւ անտարբեր մնա, ասենք մի քանի օր, ուրեմն իզուր ես տանջվում, դու կարող ես ինձ պես բլոգ բացել եւ գրել, ինչպես հիմա ես եմ անում,,,,


Լավագույն մաղթանքներով` Աղավնի Նավասարդյան

ՄԵՂՍՈՏ ՈՒՂԻ

Հիվանդագին ծաղիկների բույրով արբած`

Եվ արեւի տաք շողերին կարոտ հոգով

Անտես, անհաս տենչով լցված` խելառ ճիչով

Անվերջ շտապով հար գնում ենք` հազար երգեր դեռ չերգած:

Անթիվ մեղքերն ու արատները շալակած

Հեռվում թողած ծնող, ընկեր ու բարեկամ

Խղճի խայթի ծանր բեռից` դեմքով դժկամ

Մագլցում ենք կյանքի խռիվ, մեղստ ճամփան:

                                                        Ու թե հանկարծ այդ ճամփեքին դժվարաանց

                                                        Գեղեցիկին ենք հանդիպում կամ անմեղին

                                                        Անհապաղ մենք գործ ենք ածում  միանգամից

                                                        Ամեն զազիր, եղկանք գարշոտ, թույն ու լեղի:

                                                                                                                   Աղավնի Նավասարդյան

                                                      Ոգեշնչված Շառլ Բոդլերի <Չարի ծաղիկները>  ժողովածուից

ԱՌԱՆՑ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅԱՆ

Չգիտեմ էլ, աղջիկն է անտանելի, թե ժյուրին է ցինիզմով տառապում, ԱՄՈԹ ԲՈԼՈՐԻԴ.
Որ սենց նայում եմ հայ ազգի կեսը դեգեներատ է

ԲԱՅՑ ԴՈՒ ՉԵՍ ԳԱԼՈՒ

Կարկուտն է ծեծում դուռ ու լուսամուտ
Չէ', դու չես գալիս
Գլուխս դանդաղ դնում եմ բարձին
Անձրեւն է լալիս
Լսվում են զարկեր անհանգիստ սրտի
Իմն են, մենակ եմ...
Կոպերս դանդաղ գրկում են իրար
ու աղբյուր դառնում
Մտքիս թելերը իրար փաթաթվում
Ու կծիկ թվում,
կարոտի կծիկ...
Բայց դու չես գալու
Մենակ եմ հեռու...

Մանուկների օրն է մեկը հունիսի

Այսօր իմ ամենսիրելի օրերից մեկն է: Եվ չնայած որ հազար պատճառ ունեմ տխրելու, որոշեցի չտխրել: Այսօր շատ լուսավոր օր է, ինչպես յուրաքաչյուրիս համար մեր մանկությունն է լուսավոր, գեղեցիկ, անհոգ ու երջանիկ: Եվ այստեղ ամենեւին էլ կարեւոր չէ, որ մանկության տարիերին մեզանից շատ շատերը հազարավոր ցանկություններ երազանքներ ենք ունեցել, անկատարելի, անհասանելի, սակայն այն լավատեսություը, այն հավատը, որ կար մեր մեջ վեր էր ամեն ինչից: Մանկության հետ կապված ամեն մեկս մեր հուշերն ունենք, թե' ուրախ եւ թե' տխուր, բայց եւ ամեն մեկիս մանկությունը մի տեսակ ուրիշ է: Հա', բոլորս էլ մեր ուրույն, չկրկնվաղ մանկությունն ենք ունեցել: Իհարկե մեր մանուկ օրերի մեջ եղել են եւ նմանություններ, որոնք մինչ օրս երջանիկ ժպիտով ենք հիշում, ինչպիսին այն օրերին եւ էինք:
Հիշում եմ իմ մանկության ամենատպավորիչ մի քանի բան.
1. Գրեչկա- հիմա ինչքան էլ ուտեմ այն համը ուրիշ էր, այն ժամանակ ուրիշ էր...
2. Մանի կաշա- կամ հենց ինքը մաննայա կաշան, որ վաղուց արդեն չեմ կերել
Եվ այս ցանկը կարելի է շատ երկար շարունակել, ամեն անգամ երբ այս ուտելիքների հոտը առնում եմ մանկությունս եմ հիշում, եւ դեռ էլի շատ հիշողություններ կան, որ բոլորս ունենք պահված մեր սրտերում, բայց դրանց մասին երկար խոսելու փոխարեն, պետք է գնալ զբոսայգի, խառնվել անթիվ փոքրիկների հետ,  կավիճով գետնին նկարել, պաղպաղակ ուտել եւ մակական երգեր լսել, ես գնացի մանկանալու...

Տարօրինակ, բայց բացատրելի

Ողջույն բոլորին, այսօր գրառումս վերնագրում եմ <Տարօրինակ եւ անբացատրելի>  պատմելու համար երեկվա իմ անկրկնելի օրվա մասին, որի ընթացքում արել եմ մի փոքրիկ բացահայում: Եթե Ձեզ հետաքրքրեց շարունակեք կարդալ, որովհետեւ պատմությունը իրական է եւ շատ հետաքրքրաշարժ:
Եթե ասեմ, որ երեկ եղել եմ Շվեցարիայում չեք հավատա: Բայց ես իսկապես եղել եմ մի փոքրիկ Շվեցարիայում, որ գտնվում է երկիր դրախտավայր Հայաստանում: Այո', այո' Հայաստանյան Շվեցարիայում: Եվ եթե անկեղծ  կուզեք Շվեցարիան նույնիսկ իր անտառներով եւ բնությունով չի համեմատվի իմ տեսածի հետ:
Երեկ ես Շիկահողի արգելոցում էի եւ հարակից Ծավի անտառներում, որտեղ կան շատ հին բնակավայրեր, ինչպիսին է Մազրան, Կեմանցը, Ղափ Ջուղան: Այստեղով է անցել նշանավոր Մետաքսի ճանապարհը: Հիասքանչ բնություն, մաքուր լեռնային աղբյուրներ, պատմամշակութային կոթողներ այդ թվում` եկեղեցիներ, միջնադարյան կամուրջներ, գերեզմանաքարեր եւ բարձրադիր լեռներ: Կանգնած բարձունքում դիտում էի շուրջս, հեռվում վեր էր խոյանում Բաղաց լեռների Բաղացսար գագաթը, Ճգնավոր լեռը... Ներքեւում` ձորով հոսում էր Մազրա գետը, որ հետո խառնվում է Ծավ գետին եւ հոսում դեպի Շիկահողի արգելոց... Ինչպես կասեր ծանոթներիցս մեկը հրա~շք...
Եվ  ահա մի տարօրինակ հադիպում...
Մազրա գյուղի, որն անբնակ է դեռուս 1930-ականներից երկու կանգուն տներից մեկում մարդ էր բնակվում: Երիտասարդ էր 35 տարեկանի մոտ: Մորուքով էր` չսափրված, խանձող արեւի տակ միայն փայլում էր ճակատը: Երեւում էր, որ երիտասարդ էր ու... անզիվ: Մեծ ճակատը դրա մասին էր վկայում: Առաջին հայացքից մտածեցի, որ խելացի է ու ազնիվ մարդ: Չգիտեմ ինչու: Հայտնեցինք, որ մենք լրագրողներ ենք, ուզում էինք ծանոթանալ զրուցել, հասկանալ եւ բացահայտել, հրաժարվեց...Շարժումները կտրուկ էին, նյարդայնացած էր, բայց հնարավորինս բարեհամբյուր կերպով մերժեց մեր զրուցելու առաջարկը, չլուսանկարեցի, չգիտեմ ինչու, ինքն էլ դեմ կլիներ...
<Չէ միգուցե հաջորդ անգամ>- ասաց եւ ներս մտավ:
Մեզ ուղեկցող մարդը հայտնեց, որ երիտասարդը արդեն 7 տարուց ավել ապրում է այդ անտառում` մենակ, չի շփվում ոչ մեկի հետ եւ չի խոսում: Հոգեբուժարանից եկել տարել են, պարզվել է, որ առողջ է: Բժշկական համալսարանն է ավարտել, ասպիրանտուրայում է սովորել: Թե ինչն է, ստիպել երիտասարդ, համալսարանը կարմիր դիպլոմով ավարտած բժշկին հեռանալ իր հարազատներից ապրել ամեն ինչից հեռու, պարզել հնարավոր չէ, քաղաքում տարբեր վարկածներ են շրջանառվում: Բայց սա կարծում եմ, որ բոլորս էլ հոգու խորքում հասկանում ենք...
Շատ էի ուզում զրուցել երիտասարդի հետ, ոչ որպես լրագրող, այլ որպես մարդ, ուզում էի օգնել, հասկանալ, նեցուկ լինել: Ուզում էի... բայց չստացվեց: Ամբողջ օրը երիտասարդը մտքիցս դուրս չեկավ, ինչ-որ հարազատ բան կար նրա բաց-ազնիվ ճակատի մեջ...
Չգիտեմ, թե երբեւէ էլի կտեսնեմ այդ տղային կամ լսեմ նրա մասին, բայց չգիտես ինչու ինձ տեսա նրա մեջ, երբեմն ես էլ լինելով շատ մարդկանց մեջ ձգտում եմ դեպի ինչ-որ անհասկանալի հեռուներ, ինչ-որ անմարդաբնակ, բոլորից հեռու բնություն,,,
Հանկարծ մտքովս անցավ վերջերս գրված իմ մի բանաստեղծություն, որ ներկայացնում եմ ձեզ,,,

Գնամ, փարվեմ մեր լեռների ժայռոտ ուսին

Մութ ձորերում մենակ, անտես ես թափառեմ,

Անսանձ քամուն օրոր ասեմ

Եվ ժայռափոր մեր վանքերում լուռ աղոթեմ:

Թփուտներին ընկեր լինեմ

Ու ծաղկունքին վշտերս լամ

Տունս լինի քարե անձավ

Բարձս հողե, ներքնակս հարդ

Արցունքսխառնեմ խոխոջուն առվին,

Իմ մենության մեջ էլ քեզ չկանչեմ,

Էլ հարված չզգամ թիկունքիսկարկամ

Մարդկանցից հեռու երգերս հյուսեմ…

                                            

                                                                                                            ԱՂԱՎՆԻ ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆ

ՀՈՒՄՈՐ

Շտապ հարկավոր է զանգահարել <Կենտրոն> հեռուստաընկերություն եւ հայտնել, որ ԱԺ ընտրությունները վերջացել են, թե չէ իրենք այնքան են տարվել քարոզարշավով, որ մինչեւ հիմա Ծառուկյանի նախընտրական այցերն են  լուսաբանում ու ցուցադրում: 

ԿՈՂՊՎԱԾ ԴԱՐԱԿՆԵՐ

Մեզանից ամեն մեկն էլ ունի կողպված դարակներ. կարեւորը գտնելն է, իսկ գտնելու համար շատ բան հարկավոր չէ, միայն տեսնել է պետք….

Տեսնելը դժվար չէ, բայց տեսնելու կարողություն ամեն մեկս չէ, որ ունենք…

Իրական կյանքում հիմա արդեն շատերն ունեն տեսողական խնդիրներ, իսկ զգայական, մարդկային, հոգեվերլուծական հարաբերություններում, բոլորս /ամեն մեկս ինչ-որ չափով/ մեկս շատ մեկս քիչ կույր ենք: Հա, հա մի զարմացիր… Կույր ենք, ամենաիսկական կույր: Չենք տեսնում, իհարկե այս դեպքում, ոչ թե իրեր առարկաներ, այլ զգացմունքներ, եղելություն, սեր, ցավ եւ էլի շատ բաներ… Զգայական կույր ենք…

Տարիներ առաջ մի բանաստեղծություն կարդացի, արտասահմանյան հեղինակ էր գրել, կոչվում էր <Հոգու թռչունը>: Սկսվում էր մոտավորապես այսպես`

Մեր մեջ շատ խորը ապրում է հոգին, եւ նրան ոչ ոք երբեք չի տեսել…

Հավատում եմ այս հեքիաթին, իրական հեքիաթին…

Բոլորս ունենք մեր մեջ այդ կողպված դարակները, որոնք պետք է նախ տեսնել, ապա բացել, որ այդ գաղտնիքը, չբացահայտված լինելու ցավը ամբողջ կյանքում քեզ չուղեկցի: Յուրաքանչյուրս ունենք չպեղված շերտեր, չբացված հոգու հանքեր, յուրաքանչյուրիս հոգին մի թագավորություն է…

Այն նվաճվելու, այն տիրվելու /տիրություն անելու/ եւ թագավորելու պահանջ ունի…Ամենքիս սիրտը, հոգին մի տուն է, որն առանց տանտիրոջ կփլվի…

Արդ դու, որ իմ թագավորության բացարձակ միապետն ես հռչակվել Իմ ու Քո կողմից, փրկիր մեզ` ԵՐԿՈՒՍԻՍ: Լսի’ր  իմ սիրտ-ամրոցի պարիսպներին ամրացված զանգերի կոչնակները ու անսա’, խլացնող ղողանջների կոչը լսի'ր եւ ինձ մենակ մի թող, զգա’, տե’ս, բացահայտի’ր ԻՆՁ…

Չէ որ դու մի անգամ իմ մեջ տեսար այն, ինչը դեռ ոչ ոք չէր տեսել, դու  հայտնաբերեցիր ինձ, դու հասկացար…

ՀԱԿԱՆԻՇ

Հականիշները դրանք բառային զույգեր են, որոնք տարբեր են արտասանությամբ, եւ ունեն հակառակ իմաստ: 
Օրինակ թաց- չոր, մեծ-փոքր, ցածր-բարձր եւ այլն:
Հականիշային զույգերը կարող են կազմվել նաեւ չ մասնիկի միջոցով. 
Օրինակ երգել-չերգել, պարել-չպարել, 
բայց` սիրել-մոռանալ...


Կյանքում հաճախ լինում են կանոնից շեղումներ, բացառություններ: Տեսականորեն կարելի է ասել, որ սիրելու հականիշը չսիրել է, բայց ....
Տարօրինակ բան է կյանքը զարմանալի: Այն չի ենթարկվում եւ ոչ մի կանոնի, նույնիսկ երբեմն պարզ ու հստակ լեզվական կանոններն են ի չիք դառնում: 

Не только плохие воспоминания заставляют грустить, но и самые лучшие, когда знаешь, что они не повторятся...

Հոգնած քայլերս ուղղում եմ տուն, իսկ ականջակալներումս հնչում են դաշնամուրի ակորդները: Մտնում եմ սենյակ, փակում դուռը, անջատում եմ լույսը եւ գրկում լռությունը եւ մութը,,, Փակում եմ աչքերս ու մտածում, որ տնից դուրս գամ ու քայլերս ուղղեմ դեպի քեզ կհասնեմ, փակում եմ աչքերս ու երազում, չէ որ փակ աչքերով կիլոմետերերը, ոլորանները, ճանապարհը անհետանում են, փակ աչքերով չկան լեռներ, լեռների հետեւում թաքնված անվերջանալի հեռուներ, լեռներ, քարեր....Թվում է, որ ձեռքերս պարզեմ կգրկեմ քեզ, կարոտս ճեղքում է խավարը, փլվում է մեր միջեւ բարձրացած հեռավորության պատը: Փակում եմ աչքերս ու ծանոթ դաշնամուրն էլի նվագում է, նորից հարազատ դեմքեր, հիշողություններ հյուրընկալվում են աչքերիս, էլի նույն թախիծը տիրանում է մութ սենյակիս ու թագավորում: 

ՀԻՇՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

Մի թախծոտ այգի ու դեղնած ծառեր

Պատմում են սիրո նովելներ բազում

Կյանքի խճուղում հոգնատանջ սրտեր

Անձրեւն էլ անցած մի երգ է երգում:

Հեռուն թող տանի դեղնած տերեւին

Գրած տողերս անհանգիստ քամին,

Եվ վերջին կաթիլ կարոտը սրբի,

Թաքուն հետքերդ սրտիցս ջնջի:

Ծառերի խշշոցն այնտեղ` առանց մեզ

Երգում է անդարձ հեռացած զույգի`

Վերջին հանդիպման տխուր մեղեդի

Ու հառաչանքը լռիկ սրտերի

Պատմում է անձայն, առանց շշուկի…

Անցել է արդեն գուցե եւ տարի,

Ոչ ոք չի նստում մեր սիրած քարին,

Միայն սոխակի դայլայլն անմեկին`

Մեր սերը կերգի իր ալվան վարդին:

Աղավնի Նավասարդյան

ՄԻ ՔԻՉ ՊՈԵԶԻԱ

ՃԱՄՓՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ ԴԵՊԻ ԵՏ  


 Իսկ ինձանից
Ինչո՞ւ ես դու այսպես քաշվում և ամաչում:
Ին՜չ է, մենք նո՞ր ծանոթացանք,
Իրար դեռ լավ չե՞նք ճանաչում:
Բայց, ամաչկո՜տ իմ սիրելի, ես քեզ գիտեմ
Ու սիրում եմ առնվազն մի 40
Կամ... 4000 կարճլիկ տարի:
Դու ինչպե՞ս ես դա մոռանում
Ու քեզ պահում այնպես քաշված և ամոթխած,
Կարծես նոր ենք ծանոթացել
Ու դեռ կարգին չենք ճանաչում մեկըս մեկին:

Չէ՜, սիրելի՛ս,
Մենք նորասեր զույգ չենք, բնա՛վ:
Սիրո քայլող հուշարձա՜ն ենք`
Վաղնջակա՛ն և հինավո՛ւրց:
Ես քեզ անգիր ու գոց գիտեմ` կրակի՜ պես,
Ա՛յն կրակի,
Որ ստվերով մեզ նկարեց քարանձավի պատի վրա
Եվ բոցեղեն իր տագնապով ճիշտ թարգմանեց
Քո խլի՛րտը,
Իմ խայտա՛նքը,
Իրարատենչ մարմինների մեր փոխադարձ ընդգրկո՛ւմը,
Որից դիցեր և աստվածներ ծնունդ առան`
Մեր մեծացած մանուկների ծանոթ տեսքով...

Եվ դարերը մենք կարող ենք հաշվել այնպես,
Ինչպես մանկան ատամները`
Գորովանքով մի կաթոգին...
Մեր սիրո մեջ ձմեռում են առասպելներ,
Ասքեր նիրհող,
Որ մեր ամեն մի հպումից
Արթնանում են հանգստացած,
Դրանից էլ հին աշխարհն է միշտ նորանում
Յուրաքանչյուր նո՛ր սիրո հետ`
Մե՛ր սիրո հետ:
Եվ նոր սիրով հին աշխարհի նորացումն է
Մինչև անգամ կրկնությունը քո ամոթխած շարժուձևի,
Այս քո երկչոտ տատամսումը,
Անգիտակից այս քո վախը,
Առանց որոնց սկի՛զբ չկա, սկի՛զբ, սկի՜զբ...

Իսկ սիրո մեջ ամե՛ն սկիզբը միշտ տարբեր է.
Վերջն է նույնը:
Վերջն է նման:
Սակայն մե՜զ ինչ վերջը սիրո:
Վերջի մասին թող մտածի վերջացողը:
Մերն սկիզբն է:
Եվ ուզում եմ, որ սկիզբը լինի այնպես,
Ինչպես (հիշի՜ր) ա՛յն ժամանակ,
Երբ կրակը մեզ նկարեց իր ստվերով
Քարանձավի խոնավ պատին
Ու բոցեղեն իր տագնապով ճիշտ ու ճկուն կերպավորեց
Քո սարսո՜ւռը,
Իմ թրթի՜ռը,
Իրարատենչ մարմինների մեր փոխադարձ ճարակո՜ւմը,
Որով կյանքի կրակը միշտ մնաց անշեջ`
Ծխանման տառապանքով
Եվ բոցաձև երջանկությամբ:

Իսկ աշխարհում
Երջանկությունն ավելի է տարողունակ,
Քան տանջանքը,
Թե չէ սողուն ժամանակը այսպես արագ չէր սլանա`
Երջանկության ժամը վայրկյան դարձընելով...
Ուրեմն արի մենք իրարից զուր չամաչենք`
Շատ չծխանք,
Որ սերն ազատ շարունակվի, իբրև զուտ բոց,
Իբրև սնունդ մերատիպար աստվածների....

Ա՛յն, ինչ կյանքում մոռացվում է, միշտ չէ, գիտե՛մ,
Որ իսկապես արժանի է մոռացության:
Բայց մոռացի՛ր քո վարանքը,
Քո ամաչկոտ շարժուձևը,
Որովհետև մերպեսների համար, գիտե՞ս,
Ամաչելն է արդեն ամոթ:

Բացվի՛ր:
Բացվե՜նք:
Եվ մոռանանք,
Որ մենք նոր ենք ծանոթացել:

Բացվի՛ր:
Բացվե՜նք.
Որ արթնանա
Մեր հոգու մեջ դարեր նիրհող
Մտերմությունն ամենահաղթ,
Եվ մենք`
Բռնած իրար ձեռքից,
Ե՜տ ճամփորդենք` հեքիաթի պես` դեպի այնտեղ,
Որտեղ էինք մի 40 կամ... 4000 տարի առաջ,
Եվ այնտեղից նո՛ր սկսենք
Ճանապարհը մեր նո՛ր սիրո.
Վերադառնանք մենք... դեպի մեզ,
Մենք... դեպի մեզ...
Ա՛յն, ինչ կյանքում մոռացվում է, միշտ չէ, գիտե՛մ,
Որ իսկապես արժանի է մոռացության:
Բայց մոռացի՛ր քո վարանքը,
Քո ամաչկոտ շարժուձևը,
Որովհետև մերպեսների համար, գիտե՞ս,
Ամաչելն է արդեն ամոթ:

Բացվի՛ր:
Բացվե՜նք:
Եվ մոռանանք,
Որ մենք նոր ենք ծանոթացել:

Բացվի՛ր:
Բացվե՜նք.
Որ արթնանա
Մեր հոգու մեջ դարեր նիրհող
Մտերմությունն ամենահաղթ,
Եվ մենք`
Բռնած իրար ձեռքից,
Ե՜տ ճամփորդենք` հեքիաթի պես` դեպի այնտեղ,
Որտեղ էինք մի 40 կամ... 4000 տարի առաջ,
Եվ այնտեղից նո՛ր սկսենք
Ճանապարհը մեր նո՛ր սիրո.
Վերադառնանք մենք... դեպի մեզ,
Մենք... դեպի մեզ...




.
ՊԱՐՈՒՅՐ ՍԵՒԱԿ